BIST 100 76.015 % 0,11
USD/TRY 3,4327 % -0,29
EUR/TRY 3,6492 % -0,20
Piyasalar
76.016
% 0,11
3,4327
% -0,29
3,6480
% -0,23
1,0624
% 0,08
10,63
-0,03
1.169,19
% -0,14
53,98
% 0,17

Grexit ihtimalinin uzun vade etkisi

Yunanistan’la anlaşma Euro Bölgesi’nin uzun vadeli hedefleriyle örtüşmeli

RICHARD BARLEY - WSJ 23 06 2015, 13:56

Avrupa bir yandan anlaşma detayları konusunda Yunanistan’ı zorlarken bir yandan da büyük resmi görmeye çalışıyor. Bu iki mesele adeta birbirinden ayrılamaz vaziyette.

Pazartesi günkü Euro Bölgesi Maliye Bakanları toplantısı yine Yunanistan’la anlaşma sağlanamadan bitti. Toplantı sonrasının ruh haliyse geçen Perşembe’nin sonuçsuz kalan toplantısına pek benzemiyordu. Eurogroup Başkanı Jeroen Dijsselbloem nihai Yunan tekliflerini, bu hafta gerçekleşmesi muhtemel bir anlaşmanın temelini oluşturduğunu söyleyerek kabul etti. Atina’ya yönelik gizli veya aleni herhangi bir eleştiri yoktu. Fransa ve Almanya tahvillerinin yüzde 3,5 yukarı çıkmasıyla piyasalar rahat bir nefes aldı. Eğer aksi bir durum olmazsa, Avrupa Merkez Bankası’nın Yunanistan bankacılık sistemine olan desteği, anlaşma umuduyla sürmeli.

Bu esnada, çok kritik bir zamanlamayla, Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker 24 sayfalık “Avrupa’nın Ekonomik ve Parasal Birliğini Tamamlama” adlı bir rapor yayınladı. Nihayetinde istikrarlı ve refah bir Avrupa için büyük  hedefler koyarken, Yunan krizinin kalbinde şu soru var: Euro bölgesi  üyeleri kendi ulusal politika ve içsel endişelerini muhafaza ederken, bütün olarak kur bloğunu tehlikeye atacak politikaları benimsemeyeceğinden nasıl emin olabilir?

Juncker’ın sık kullanılan yolu tercih ettiği elbette aşikâr. Eski Lüksemburg Başbakanı Pierre Werner’ın 1970 yaptığı bir uyarıya şöyleydi: “Eğer ekonomi politikası etkin bir şekilde ‘uyumlu’ olmazsa, bundan büyük bir eşitsizlik doğar.” 2015 raporuysa şu konuda uyarıyor: “Avrupa 45 yıldır halen bugünün görüş ayrılıklarının tüm Avrupa Birliği için kırılganlık yaratması” sorunuyla boğuşuyor.

Bu zaman aşımı; kısa vadede, krize karşı tedbir alma ve Avrupa bankalarının mevduatlerını garantilemesi konusunda ortak bir hareket planı yaratması amaçlı. Uzun vadedeyse, eski anlaşmazlıklar sürüyor.

Raporda, Euro Bölgesi için bir mali istikrar fonksiyonundan; hatta ortak bir Euro bölgesi hazinesinden bahsediliyor. Ayrıca bu mali istikrarın kalıcı veya tek yönlü aktarımlara değil; hatta daha da merkezileştirilme politikası gütmesi, “üye ülkeler vergilendirme konusunda karar vermeye ve bütçe harcamalarının bölüştürülmesini ulusal ve politik tercihlerine göre yapmaya devam edebilir” deniyor.

Böylelikle çember dönüp dolaşıp Yunanistan’a ve demokrasi, borç hafifletme ve bütçe politikası konularına geliyor. Piyasalar bir anlaşma sağlanması fikriyle uçabilir, fakat riskler halen mevcut.

Önemli bir risk ise, Euro Bölgesi'nin Yunan anlaşma maddelerini dikte etmesindeki politik kararlılık. Sonuç olarak; Yunanistan’la yapılacak kötü bir anlaşma kötü bir örnek ya da teşvik barındırırsa, bölgenin geleceği açısından belki de bugüne kadar hiç görülmemiş tehlikeler yaratabilir.

Avrupa’nın şu anki krize tepkisi beklenilen çok daha yaratıcı ve esnek oldu. Ancak Juncker’ın raporu, son dönemdeki tedbirleri acil durumda alınmış önlemler olarak adlandırıyor. Eğer Yunanistan anlaşma sağlarsa, piyasaların bunun yeni bir geçici onarım mı yoksa uzun vadeli bir çözüm mü olacağına karar vermesi gerekecek.

 

Yukarı

Business HT×