BIST 100 73.391 % 1,20
USD/TRY 3,5210 % 0,49
EUR/TRY 3,7573 % 0,53
Piyasalar
73.391
% 1,20
3,5210
% 0,49
3,7573
% 0,53
1,0664
% 0,03
10,93
0,10
1.177,43
% 0,49
54,46
% 0,96

Çin'de işlemler neden duruyor?

Çin'de borsanın yaklaşık yüzde 40'ını oluşturan 1,300'den fazla şirketin hisse işlemlerini durdurmaya karar vermesinin sebebi

BLOOMBERG NEWS 08 07 2015, 17:45

Bugün gelen haberlere göre, Çin'de en az 1,331 şirket Çin borsasındaki işlemlerini askıya aldı. Böylece borsanın piyasa değerinin yüzde 40'ına karşılık gelen 2,6 trilyon dolarlık hisse dondurulmuş oldu.

Peki neden?

Şanghay Bileşik Endeksi bugün yüzde 5,9 düşerken, 12 Haziran'da ulaştığı zirve noktasından bu yana borsadaki düşüş yüzde 32'ye yaklaştı. Kredili işlem kurallarının gevşetilmesi ise yangını iyice körüklüyor.

Artık hepimizin bildiği gibi bireysel yatırımcılar borsaya girmek için finansman olarak büyük miktarda kredi kullandı ve portföylerini bu şekilde oluşturdu. Daha az bilinen şey ise şirketlerin de bankalardan kredi almak için kendi şirket hisselerini kullandığı ve tam olarak aynı şeyi yaptığı.

Bunun sonucu olarak, hisse fiyatları dramatik bir şekilde düşmeye başladığında kaybedecekleri şey de çok büyük oluyor. 

Deutsche Bank ekonomisti Nick Lawson bu durumu şöyle açıklıyor: “Hisseler şirketlerin kendileri tarafından donduruldu çünkü pek çoğunun hisseleri teminat gösterdikleri banka kredileri var ve açığa satış için sırada bekleyen pek çok yatırımcı gibi bankalar da bu hisseleri kendileri likide dönüştürmek isteyebilirler.”

Bu tip kredilerin miktarı konusunda net bir rakam yok. Ancak Nomura analistleri, toplam değerin 500 ila 600 milyar yuan (80-90 milyar dolar) arasında olduğunu tahmin ediyor. Kulağa çok geliyor, ancak Çin şirketlerine verilen toplam kredilerin yalnızca yüzde 1'ine denk geliyor.

Şu an Çin'de görülen durum, petrol fiyatlarının düşüşü sırasında ABD'li enerji şirketlerinin yaşadığı sorunlara benziyor. Pek çok şirketin, petrol ve gaz rezervlerinin değeri teminat gösterilerek alınmış kredileri vardı. Geçen yıl petrol fiyatlarının düşmeye başlamasıyla o krediler tekrar değerlendirilmiş ve değerleri düşürülmüştü. Böylece şirketlerin kredi imkanları da sınırlanmış ve zaten düşen petrol fiyatları yüzünden sıkıntı yaşayan şirketlerin üzerindeki baskı iyice artmıştı.

İşte Çin'de şu an yaşanan acılı döngü de böyle: Hisse fiyatlarındaki düşüş, bankaların ticari kredileri sınırlandırmasına sebep oluyor ve kredi alamayan Çinli şirketlerin daha fazla sıkıntı yaşaması hisse fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yapıyor. 

Ayrıca bu döngü Çin merkez bankasının piyasadaki çöküşün ekonominin geri kalanına yayılmasını önlemek için neden bu kadar hızlı hareket ettiğini de açıklıyor.

Yukarı

Business HT×