BIST 100 75.727 % -0,27
USD/TRY 3,4772 % 1,00
EUR/TRY 3,6724 % 0,43
Piyasalar
75.727
% -0,27
3,4772
% 1,00
3,6724
% 0,43
1,0561
% -0,51
10,94
0,31
1.159,86
% -0,93
54,33
% 0,82

Yunanistan daha mı çok çekti?

Avrupa'nın pek çok ülkesinde kemer sıkma politikaları uygulanırken, Yunanistan'ın bu önlemlere baş kaldırması büyük tepki çekti. Ancak İspanya, İrlanda gibi örneklerin Yunanistan kadar sıkıntıya girdiği varsayımı acaba ne kadar doğru?

BLOOMBERG NEWS 10 07 2015, 15:32

Syriza'nın kemer sıkma politikalarının Yunan halkı için kabul edilemez olduğuna dair duruşu aylardır Avrupa'da büyük tepki topluyor. Syriza'yı eleştirenler; İrlanda, Portekiz, İtalya ve İspanya'daki insanların da borç krizinin ardından gelen sert kemer sıkma önlemlerine maruz kaldığını, ve bu ülkeler bunlara dayandıysa Yunanistan'ın da dayanması gerektiğini savunuyor.

Peki durumlar gerçekten birbirleriyle karşılaştırılabilir mi? Bu ülkeler tam olarak ne kadar kemer sıkmak zorunda kaldı? 

En genel hatlarıyla kemer sıkma politikaları, genelde ekonomik gerileme dönemlerinde alınan harcama kesintileri ve vergi artırımı önlemlerinin kombinasyonu olarak tanımlanıyor. Bu politikaları ölçmek için en çok başvurulan yöntem ise ülkenin yıllar içinde yapısal açığındaki değişime bakmak.

Bir devletin harcamaları ve gelirleri arasındaki farkı gösteren toplam açık, yıllar kendi kontrolü dışındaki döngüsel sebepler yüzünden bu açık zaman içinde değişebilir. Dengeli bir bütçesi varken, bir dış şok yüzünden bir anda ekonomik gerileme yaşayan bir ülkeyi düşünün. Gelirler düşer, bu da hükümetin topladığı vergi miktarını azaltır. Hükümet önceden ne kadar harcıyorsa o kadar harcamaya devam edeceğinden dengeli bütçe açık vermeye başlar. Ancak hükümet vergilendirme ve harcama politikalarında hiçbir değişiklik yapmadığından yapısal açık sıfır olarak kalmaya devam eder. Bir ülkenin yapısal dengesinin değişimi, o ülkenin bilançosunu dengelemek için ne kadar uğraştığını gösterir.  

Peki soruyu tekrar soralım: diğer periferi Euro Bölgesi ülkeleri Yunanistan'ın da kendileriyle aynı kemer sıkma politikalarına maruz kaldığını söylerken haklı mı? 

Aşağıdaki grafikte görüldüğü üzere, Yunanistan diğer ülkelerden çok daha fazla önlem almak zorunda kaldı. 2009'da Yunanistan'ın yapısal açığı milli gelirinin yüzde 18'i kadardı. Harcama kesintileri ve vergi artırımlarıyla bu oran 20 puanlık bir toparlanma gösterdi ve milli gelirin yüzde 2'sine denk gelen fazla elde edildi. Aynı dönemde İrlanda'daki artış 9 puan, İspanya ve Portekiz'de ise 7'şer puan oldu. (İngiltere'deki ve ABD'deki artışlar ise sırasıyla 6 ve 4 puan oldu)

Gerçekten ilk başta Yunanistan'ın yapısal açığı en yüksekti. Vergi-harcama politikaları en az sürdürülebilir olandı, bu yüzden en büyük düzenlemeye ihtiyaç duyan da oydu. Ancak diğer ülkelerin Yunanistan kadar kemer sıkmaya maruz kaldıkları iddiası pek doğru değil.

Geçtiğimiz birkaç yılda Euro Bölgesi'nin geri kalanında da hayatın kolay olduğu söylenemez. İspanya, Portekiz ve İtalya'da büyüme oranları 2008'den hala daha düşük. Ancak Yunanistan'a baktığımızda ekonomideki daralma yüzde 23,6. (Büyük Buhran zamanı ABD'deki daralma toplamda yüzde 30 olmuştu)

Her ne kadar diğer Euro Bölgesi ülkelerinin sıkıntıları Yunanistan kadar büyük olmasa da, neden bu ülkelerde öyleymiş gibi algılandığı da anlaşılabilir bir durum. Birçok ülkede işsizlik kemer sıkma öncesi seviyelere göre iki kattan fazla artış gösterdi. İspanya'nın işsizlik oranı 2013'te kadar Yunanistan'dan bile daha fazlaydı ve geçen sürede ancak eşitlenebildi. Eğer.Eğer nüfusunuzun çeyreği kadar insan kemer sıkma politikalarının ardından hala iş arıyorsa, neden Yunan borçlarının affedilmesi konusunda bir birlik sağlanamadığını anlamak çok daha kolay.

Yukarı

Business HT×